Bàn chân bẹt là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy khi đứng chịu trọng lượng. Khi đó, phần lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất có thể rộng hơn bình thường. Ở trẻ nhỏ, hình dạng này khá phổ biến vì vòm chân vẫn đang phát triển, mô mềm dưới lòng bàn chân còn dày và hệ thống cơ, gân, dây chằng chưa hoàn thiện.

Do đó, cha mẹ không nên chỉ dựa vào hình dạng lòng bàn chân để kết luận trẻ mắc bệnh. Nếu bàn chân vẫn linh hoạt, trẻ không đau, đi lại và vui chơi bình thường thì thường có thể tiếp tục theo dõi. Ngược lại, đau kéo dài, nhanh mỏi, mất thăng bằng hoặc thay đổi dáng đi là những dấu hiệu cần được chú ý hơn.

Kiểm tra dấu hiệu bàn chân bẹt tại nhà

Một cách đơn giản là quan sát dấu chân. Cha mẹ có thể làm ẩm nhẹ lòng bàn chân của trẻ rồi cho trẻ đứng tự nhiên trên giấy trắng hoặc bề mặt sạch có khả năng lưu dấu. Nếu dấu chân phủ gần như toàn bộ lòng bàn chân và phần lõm ở giữa không rõ, vòm chân có thể thấp.

Tuy nhiên, phương pháp này chỉ có giá trị tham khảo. Ở trẻ nhỏ, lớp mô mềm dưới bàn chân có thể khiến dấu chân trông phẳng hơn thực tế. Tư thế đứng, cách dồn trọng lượng và độ linh hoạt của bàn chân cũng làm thay đổi hình dạng dấu chân.

Bên cạnh đó, cha mẹ nên quan sát trẻ khi đứng và đi từ phía sau. Có thể chú ý xem gót chân có nghiêng vào trong, hai bên chân có cân đối hay không. Đồng thời, theo dõi khả năng chạy, nhảy, đứng một chân và giữ thăng bằng để phát hiện những ảnh hưởng về chức năng.

Bài tập hỗ trợ sức mạnh bàn chân

Tập luyện phù hợp có thể giúp tăng sức mạnh các cơ ở bàn chân và cổ chân, cải thiện khả năng kiểm soát chuyển động và hỗ trợ phân bổ lực khi đứng hoặc đi. Tuy nhiên, mục tiêu của bài tập là cải thiện chức năng chứ không phải cố tạo lại vòm chân trong mọi trường hợp.

Bài tập kéo khăn là một lựa chọn đơn giản. Đặt khăn mỏng trên sàn, giữ gót chân ổn định rồi dùng các ngón chân kéo khăn về phía mình. Thực hiện chậm, với lực vừa phải và không cần cố co quắp các ngón.

Nhón gót cũng giúp tăng sức mạnh nhóm cơ bắp chân và khả năng kiểm soát cổ chân. Trẻ đứng vững, hai bàn chân đặt tự nhiên rồi từ từ nâng gót lên và hạ xuống có kiểm soát. Khi đã quen, có thể tập từng chân nếu khả năng giữ thăng bằng phù hợp.

Thư giãn lòng bàn chân sau vận động

Lăn một quả bóng mềm hoặc có độ cứng vừa phải dưới lòng bàn chân có thể giúp tạo cảm giác thư giãn sau khi vận động. Thực hiện khi ngồi, đặt bóng dưới bàn chân và di chuyển nhẹ từ vùng gót về phía trước bàn chân.

Không nên dùng lực mạnh hoặc cố tác động vào vùng đang đau. Nếu xuất hiện đau nhói, tê hoặc cảm giác bất thường, cần dừng bài tập. Động tác này chỉ mang tính hỗ trợ thư giãn, không có khả năng tự thay đổi cấu trúc vòm chân.

Duy trì tư thế và cách đi tự nhiên

Trong sinh hoạt hằng ngày, nên khuyến khích trẻ đứng với hai chân ở tư thế tự nhiên và phân bố trọng lượng tương đối đều. Không nên duy trì thói quen liên tục dồn lực sang một bên hoặc cố ép bàn chân vào một tư thế không thoải mái.

Khi đi bộ, trẻ nên được vận động theo kiểu tự nhiên, không cần cố tình xoay bàn chân quá mức hoặc ép bước theo một khuôn mẫu cứng nhắc. Cha mẹ nên quan sát khả năng vận động thực tế thay vì liên tục chỉnh từng bước chân của trẻ.

Lựa chọn giày dép và dụng cụ hỗ trợ

Giày dép phù hợp cần vừa chân, không chèn ép ngón và đủ linh hoạt để trẻ di chuyển thoải mái. Không phải trẻ có lòng bàn chân phẳng đều cần dụng cụ nâng đỡ vòm. Việc sử dụng dụng cụ hỗ trợ nên dựa trên triệu chứng, cấu trúc bàn chân và mức độ ảnh hưởng đến vận động.

Ở người có bàn chân bẹt gây đau hoặc làm giảm chức năng, dụng cụ chỉnh hình có thể được cân nhắc nhằm hỗ trợ phân bố áp lực và tăng sự thoải mái. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần trong kế hoạch chăm sóc và không thay thế việc đánh giá nguyên nhân hoặc rèn luyện chức năng.

Khi nào cần kiểm tra chuyên môn?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu bàn chân bẹt đi kèm đau kéo dài, sưng, cứng, biến dạng rõ, hạn chế vận động hoặc bất thường chỉ xuất hiện ở một bên. Trẻ thường xuyên té ngã, khó giữ thăng bằng, nhanh mỏi hoặc giảm hứng thú với các hoạt động vận động cũng cần được chú ý.

Chăm sóc tại nhà nên hướng đến việc duy trì sức mạnh, độ linh hoạt và khả năng vận động tự nhiên. Mục tiêu không phải chỉ làm cho dấu chân trông có vẻ cong hơn, mà là giúp bàn chân hoạt động hiệu quả, không gây đau và hỗ trợ trẻ vận động phù hợp trong quá trình phát triển.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày hỗ trợ bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi. Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.